Centrum Rozwoju Biofeedback

Co to jest EEG Biofeedback?

„EEG Biofeedback„ to połączenie słów EEG (skrót od ElektroEncefaloGrafia), Bio (od biologiczny) i feedback (ang. sprzężenie zwrotne). „Biofeedback” dosłownie oznacza: „biologiczne sprzężenie zwrotne”, a „EEG Biofeedback”  - dostarczanie trenującemu informacji zwrotnej o zmianach aktywności mózgu. Dzięki informacji zwrotnej trenujący może nauczyć się świadomie zmieniać wzorce funkcjonowania mózgu.
 
W treningu EEG Biofeedback wykorzystuje się to, że mózg w ramach swojej aktywności wytwarza fale, które są rejestrowane przez aparat EEG. Parametry tych fal są charakterystyczne dla rożnych rodzajów aktywności mózgu. Kiedy jesteśmy głęboko zrelaksowani mózg wytwarza fale alfa (o częstotliwości 8-12 Hz), w trakcie skupienia i koncentracji – fale beta (15-20 Hz), rozdrażnieni i zdenerwowani emitujemy fale o wyższych częstotliwościach (20-35 Hz).
Podczas treningu osoba ucząca się widzi na ekranie zapis swoich fal mózgowych i może wpływać na nie odpowiednio kierując aktywnością mózgu.
 
To jest tak jak z przeglądaniem się w lustrze. Jeżeli chcemy sprawdzić i poprawić swój wygląd, przeglądamy się w lustrze i poprawiamy włosy. Powtarzamy poprawianie do momentu gdy uznamy że jest zgodna z naszymi oczekiwaniami. Podobnie rzecz ma się podczas treningu Biofeedback obserwujemy aktywność mózgu i ulepszamy jego działanie “poprawiając” fale EEG. 
 
W jaki sposób poprawiamy fale EEG? Biofeedback opiera się o prawa uczenia się, zwłaszcza zasady warunkowania. Na przykład: wzmacniamy fale sprzyjające koncentracji, relaksacji, panowaniu nad emocjami, a tłumimy fale charakterystyczne przy zaburzeniach snu, stresie, rozproszeniu uwagi. W trakcie kolejnych ćwiczeń tworzą się nowe połączenie nerwowe (synapsy). Efekty uzyskane podczas treningów biofeedback są długotrwałe dzięki plastyczności mózgu.
 
Czy jest to metoda bezpieczna?
EEG Biofeedback - prowadzony przez doświadczonego neuroterapeutę - jest metodą bezpieczną. Nie stwierdzono poważnych skutków ubocznych. Po sesji treningowej – w zależności od celów treningów - niektórzy mogą czuć się wyciszeni, trochę senni lub lekko pobudzeni (jak po małej kawie).
 
Czy są ograniczenia wiekowe dla treningów biofeedback?
Każdy trening, w tym trening mózgu, wymaga zaangażowania i determinacji trenującego. Dzieci w wieku szkolnym potrafią doskonale współpracować z trenerem oraz właściwie odczytywać i reagować na informacje zwrotne o swoim stanie psychofizycznym. Sesje dla młodszych dzieci są zazwyczaj krótsze, trwają do 20-30 minut.
 
Jak długo trwa trening Biofeedback?
Trening EEG biofeedback składa się z szeregu sesji treningowych. Liczba sesji zależy od rozpoznanego problemu, celów treningu oraz indywidualnej krzywej uczenia się. Z doświadczeń wynika, że pierwsze efekty treningu są widoczne po 10-12 sesjach (przy 2 sesjach w tygodniu). W konkretnych przypadkach liczba takich sesji może być jednak większa (najczęściej 20 - 30) tak, aby nastąpiło utrwalenie pożądanego wzorca fal mózgowych. Sesje treningowe należy wykonywać przynajmniej dwa razy w tygodniu, najlepiej o podobnej porze dnia. Bardzo skuteczny jest trening codzienny.
 
Czy efekty treningu są trwałe?
Tak. efekty treningu są długotrwałe. Wyuczona umiejętność świadomego przełączania się pomiędzy różnymi stanami mentalnymi - o ile będzie wykorzystywana na co dzień - jest trwała. Trening EEG biofeedback powoduje zmianę stylu życia. Pewność siebie, lepsze kontakty z bliskimi, nowe zainteresowania polepszą jakość Twojego życia.
 
Czy trening wymaga specjalnego przygotowania?
Trening biofeedback nie wymaga specjalnych przygotowań. Należy jednak pamiętać, aby na 1-2 godziny przed treningiem:
  • nie pić kawy, napojów energetycznych,
  • nie jeść obfitych posiłków, ale nie być też głodnym,
  • nie przyjmować leków uspokajających, ale ewentualne odstawienie leków należy zawsze skonsultować z lekarzem,
  • zapewnić możliwość wyłączenia telefonu komórkowego.
 
Kiedy można spodziewać się pierwszych efektów?

Pierwsze trwałe efekty terapii obserwujemy po 10-12 sesjach (w 5-6 tygodniu terapii). Efekty te są zależne od zastosowanych protokołów treningowych. Najczęściej są to: poprawa motoryki małej (poprawia się jakość pisma i prac plastycznych), regulacja rytmów dobowych (w szczególności jakość snu), zmniejszenie częstości tików. Na początku terapii poinformujemy na które zmiany w zachowaniu należy zwrócić szczególną uwagę.

 
Czy Biofeedback można łączyć z innymi metodami terapeutycznymi?
Biofeedback jest metodą nieinwazyjną, wykorzystującą autoregulację czynności bioelektrycznej mózgu i teoretycznie można stosować równolegle z innymi metodami terapeutycznymi. Jednak nie rekomendujemy łączenia Biofeedbacku z np. treningami stymulacji słuchowej.
 
Czy zakładanie elektrod jest bolesne?
Nie, praktycznie nie jest to w ogóle odczuwalne. Elektrody są przyklejane do głowy za pomocą specjalnej pasty klejąco-przewodzącej. Pasta jest łatwo zmywalna (ścieramy chusteczką), nie powoduje żadnych podrażnień, nie pozostawia śladów jej użycia, nie jest alergiczna.
 
Czy biofeedback pomaga dzieciom z ADHD?
Tak. Na przestrzeni prawie 10 lat praktyki, przekonaliśmy się o tym wiele razy stosując specjalne protokoły terapeutyczne dla dzieci z ADHD. Amerykańscy pediatrzy (American Academy od Pediatrics) w 2012 roku zaliczyli Biofeedback do najbardziej skutecznych metod terapeutycznych w przypadkach deficytów uwagi i nadpobudliwości (Level 1 - Best Support).
 
 Czy za pomocą tej metody można całkowicie wyleczyć zaburzenia rozwojowe?
EEG Biofeedback nie może usunąć przyczyn zaburzeń rozwojowych układu nerwowego o złożonej, wieloczynnikowej patogenezie: ADHD, dysleksja, autyzm, Asperger, MPD, przynajmniej w bezpośrednim oddziaływaniu. Wszystkie znane terapie, w tym EEG Biofeedback, służą jedynie (i aż) poprawie funkcjonowania osoby dotkniętej tymi zaburzeniami.
 
Czy biofeedback jest dobry na wszystko?
Często można spotkać w Internecie długie listy dolegliwości, którym biofeedback może przynieść ulgę. Nie jest to wykluczone. Podchodzimy do biofeedbacku z entuzjazmem i pasją, ale jesteśmy dalecy od traktowania tej metody jako panaceum na wszystkie dolegliwości. Najważniejszym kryterium rozpoczęcia treningu jest spójność oceny subiektywnej trenującego (lub jego rodzica) z obiektywną mapą aktywności jego mózgu. Jeżeli rodzic narzeka na problemy szkolne dziecka, a rozkład i organizacja fal jest w normie nie podejmujemy się treningu. Przyczyny problemów mogą być gdzie indziej, sugerujemy wówczas inny rodzaj terapii.
 
Za dwa tygodnie mam ważne egzaminy. Czy biofeedback pomoże mi je zdać?
Efekty treningu EEG biofeedback widoczne są po 10-12 sesjach, i po okresie 4-5 tygodni - jest to związane z czasem tworzenia nowych połączeń między neuronami. Szybciej nie da się "wydeptać nowych ścieżek w mózgu". Na dwa tygodnie przed egzaminem polecamy trening relaksacji GSR Biofeedback lub trening typu Peak Performance, czyli „podkręcenie procesora” – przyda się do następnych egzaminów ;)
 
Czy przerwanie treningu powoduje utratę dotychczasowych wyników?
Tak, jeżeli liczba odbytych sesji była mniejsza niż 10, tzn. trening trwał krócej niż 4-5 tygodni. 
Nie, jeżeli przerwa ma miejsce pomiędzy cyklami terapeutycznymi (cykl trwa ok 3 miesięcy). Przy ustalaniu harmonogramu treningu należy uwzględnić dłuższe wyjazdy, przerwy wakacyjne, itp.
 
Czy są jakieś przeciwwskazania do terapii?
Ogólnie rzecz biorąc, nie ma przeciwwskazań. Przy czym należy mieć na uwadze, że:
Osoby cierpiące na schorzenia neurologiczne powinny zasięgnąć opinii lekarza specjalisty przed rozpoczęciem terapii.
W przypadku osób z epilepsją należy sprawdzić fotowrażliwość i nie stosować specjalnie dobrany feedback wizualny.
Terapia poważnych chorób psychicznych (tzw. “duża” psychiatria, próby samobójcze) powinna być prowadzona wyłącznie w warunkach klinicznych.
Przy terapii farmakologicznej konieczna współpraca z lekarzem przy ewentualnym stopniowym zmniejszaniu dawek lekarstw.
Bardzo ostrożnie należy prowadzić trening małych dzieci (6-8 lat) ze względu na ich ogromną plastyczność mózgu.
 
Jak jest skuteczność terapii Biofeedback?
Skuteczność terapii silnie zależy od indywidualnej krzywej uczenia się. Trening Biofeedback opiera się na warunkowaniu instrumentalnym. Pod tym względem nie różni się od nauki języka obcego, matematyki lub gry na pianinie. Modyfikujemy zachowanie poprzez stosowanie nagród i kar, co wpływa na prawdopodobieństwo wystąpienia zachowania pożądanego. Kolejnym ważnym czynnikiem skuteczności terapii jest budowa systemu wsparcia. W szczególności rodzice powinni być przekonani do metody.
 
Co to są protokoły wielomodalne?
Protokoły wielomodalne to protokoły treningowe łączące różne parametry fizjologiczne. Na przykład Biofeedback GSR i EEG wykorzystuje oporność skóry i aktywność bioelektryczną mózgu. Trening taki jest niezwykle skuteczny w nauce relaksacji. Z kolei Biofeedback HRV i RESP ma na celu synchronizację zmienności rytmu zatokowego serca i częstość oddechu.
Protokoły wielomodalne bardzo często stosujemy w treningu dorosłych. 
 
Czy na początku terapii trzeba "otworzyć się" i opowiedzieć o swoich problemach?
W przeciwieństwie do wielu innych metod psychoterapeutycznych nie jest to konieczne. Wprawdzie stosujemy kwestionariusze do subiektywnej oceny symptomów, ale mają tylko walor pomocniczy. Na podstawie raportu QEEG (badania diagnostycznego czynności mózgu) można z pewnym prawdopodobieństwem określić najważniejsze dysfunkcje i opracować indywidualny plan terapii. 
Wspierane przez Hosting o12.pl